Atelierboekomslag Atelier

(niet meer verkrijgbaar) 

 

In de winter van 1998 -1999 verbleef Joris vier maanden in Callossa d'En Sarria in Spanje. Daar verwerkte hij zijn eerdere schrijfsels tot drie boekjes.
Een daarvan is Atelier.
Foto: Callosa d'En Sarria; gezicht vanaf het dakterras naar de Middellandsezee.

uitzicht vanaf het dakterras in Callossa

112 bladzijden, 15 x 21 cm, meer dan vijftig afbeeldingen.
 Kunstenaarsverslag dat parallel loopt met de autobiografie Lekkage. Schetsen, definities van kunst, gedichten, installaties, overpeinzingen, slechte recensies op de Grot van Plato, Zaltbommel, Callosa d'En Sarria, kritiek op kunstbeleid, vervaardigen van beelden, ontstaan van gootspoken en meer achtergrondverhalen.
 
ISBN 90-805217-2-8

 

 schilderij atelier Zaltbommel

Klop klop,..met de lasbril op mijn hoofd en een gloeiend stuk ijzer in mijn hand loop ik naar de deur en er staan jongetjes die vragen of Piet thuis is. "Piet, er is iemand voor jou!" Dan moet ik een terrazzomengsel maken, dezelfde kleur als de vorige laag. Scheppen tellen en korrelgroottes inschatten.
Klop klop,..met een emmer en een troffel loop ik naar de deur en daar staat een moeder die haar kind op komt halen. "Loop maar naar boven." Dan gaat de betonmolen aan nadat ik eerst nog even naar de supermarkt gerend ben om een paar plastic handschoenen te halen. Hand voor hand smeer ik de drap op de kern van gaas, ijzer en piepschuim. Beton is geen klei, het blijft niet zitten, maar zakt na iedere beweging naar beneden. De vertikale stukken gaan beter door een vlakschuurmachientje te gebruiken als een plakspaan en de massa zo omhoog te strijken. Tring tring, telefoon! Met handschoenen onder de beton neem ik de hoorn van de haak. "Zullen we vanavond gaan kaarten?" "Oké, maak maar een afspraak met Evelien."
Als de terrazzo hard genoeg is kan ik het gaan slijpen. Niet te wild want het is nog vrij kwetsbaar en de haakse slijper weegt een kilo of zeven. Goed kijken of het oor niet te klein wordt en of ik niet op de wapening terecht kom. Concentratie.

Klop klop,..met m'n laarzen en een sloof vol slijpmodder en de oorbeschermers op loop ik door de waterplas naar de deur, niemand. Even de bruine druppeltjes van mijn bril afvegen. In de verte zie ik een paar kinderen rennen. Dan ga ik een stukje afbreken, wapening buigen, zo zit dat armpje beter. Ik maak een nieuw mengsel aan en de vorm van hoe het beeld gaat worden is duidelijk geworden.

Klop klop,..met moker en beitel loop ik naar de deur. "Hallo, kom binnen, ik ben net klaar, wil je iets drinken?" Ik trek m'n natte kleren uit en de inmiddels opgedroogde kleren bij de houtkachel weer aan. Soms leek het atelier wel een slachthuis: overal lagen dan halve viervoeters ondersteboven met de poten omhoog en langs de muur een rij koppen. Stapeltjes oren, neuzen of hoorns en losse poten. Een roodbruine stroom liep over de vloer; in de terrazzo koppen zat behalve veel wit en geel ook rode steenslag, na afslijpen was het de overheersende kleur van het spoelwater. Als ik het zooitje schapen na een tijdje wat netter heb opgesteld en aan de afwerking bezig ben komen de eerste fotografen. Met dure lenzen of reflecterende paraplu's, grote statieven en polaroids onderscheiden de professionals zich van de anderen. Het brengt me op een idee. Ik loop met een hamer, een beitel en een zaag naar boven, maak een gat in de vloer van de huiskamer en maak ook een foto."

schapen van bovenSchapen van boven.

Eerste ('blokjes') stoel blokjesstoel

boekkast in Callossa d'en Sarria boekkast (Spanje)

 

INHOUD

Afrikaanse duimpiano

Het lampje in het hoofd

De sju van het leven

Wat doe jè nô hier?

De Grot van Plato

Ich, wer ist das?

Aan de Waal

Geen kattenpis

Tuibrug

Piet, Lou en Arie

Rotondes

Gootspoken

Caterpillar

Drift

Callosa d'En Sarrià


 
De Blindenvloer, beschreven in Atelier:
A1) Een magnetisch cassettebandje laat het onafgebroken grommen van een hond horen. Je hoefde maar naar Titus te wijzen en hij begreep dat we geluidsopnames maakten. Mensen die bang werden sprongen snel weer op een andere tegel.
A2) Onder de tegel hangt aan een draadje de arm van een pick-up, als je op de tegel ging staan kwam de naald netjes op een draaiende langspeelplaat: "Ge-na-na-na" is de oervervelende intro van een gospelachtig roadmuziekje.
A3) Mechanisch: een slag op een koebel en een paar knikkers die in een filmblik rollen.
A4) Een pick-up met daarop een groot aan rafels geknipt blik schaart bij inveren tegen de onderkant van de tegel aan.
B1) Aërodynamisch/mechanisch: twee plastic knuppels uit de fopshop geven een piepend geluid bij in- en uitdeuken.
B2) Een elektronisch element versterkt het zware geluid van een lange spiraalsnaar die gaat trillen als je op de tegel stapt.
B3) Akoestisch: een door een pick-up aangedreven rondslingerend potlood komt tegen glazen, flessen, trommeltjes en tegen de snaren van een gitaar.
B4) Digitaal: sample van boerderijdieren. Een repeterende kakofonie van kippen, koeien, schapen, hond, paard en haan.
C1) Als je op de tegel stapt komt een metalen voorwerp dat aan de tegel hangt in aanraking met een ronddraaiende metalen schijf. Meer pick-ups hadden we niet nodig, de overige dertig kon Jop in Hengelo laten.
C2) Een kerstboomstandaard met een melig djinglebells getingel wordt begeleid door een cassetteloop dat slaapverwekkend getuttel repeteert: "Lekker slapies doen..". Het werkte, want Titus ging steevast hierop liggen slapen.
C3) Wat is het geluid van een kartonnen doosje dat los over een draaiende wasmachinemotor hangt? Hoefgetrappel. Af en toe voel je hem ook tegen de onderkant van de tegel aanketsen.
C4) Een elastiekje draait aan een piepklein motortje van een speelgoedvliegtuigje als een propellor, tegen een aantal snaren van een oud akoestisch muziekinstrument. Een zweverig rondzingen is het resultaat.
D1) Een trilnaald zet de tegel in beweging en masseert onder een diep geronk je voetzolen.
D2) Een autobinnenband wordt opgepompt door een compressor die naast het kerkje staat te brommen. Als de tegel wordt ingedrukt duwt de band je schoksgewijs weer omhoog.
D3) Een computersample. Iemand roept achter je: "Hé, vangen!" Dan hoor je een fluitje van achter naar voor gaan en vervolgens valt voor je een hoop rommel aan diggelen. De blinden konden deze tegel erg waarderen.
D4) Geratel van een stevig stuk karton tegen een ventilator die begint te draaien als je op de tegel stapt, simpel en effectief.

blindenvloer


vooruit