Eind September 2010 Stadswerk

[redactioneel]
Nieuw concept voor kunst in openbare ruimte
Omkunst
De manier waarop nu kunst in de openbare ruimte wordt gerealiseerd, kan beter, zo vinden de kunstenaars Evelien en Joris Baudoin. Zij lanceerden het alternatieve concept 'Omkunst' waarbij een kunstenaar zelf actief op zoek moet naar een plek voor zijn of haar kunstwerk. Dat leidt tot beter passende resultaten, meer tevredenheid bij de bevolking en minder uren voor het bedenken van kunstwerken die nooit worden uitgevoerd.
[/redactioneel]

Al tientallen jaren gaat het zo: als er in een gemeente een nieuwe wijk of plein gebouwd wordt moet er op het laatst kunst bij, vaak in het kader van de eenprocentsregeling. Een kunstcommissie schrijft een advertentie, meestal in BK-Informatie. De locatie wordt beschreven, een budget wordt vastgesteld en er worden richtlijnen gegeven waar het kunstwerk aan moet voldoen.
Gemiddeld reageren er zo’n honderd kunstenaars. De kunstcommissie nomineert daaruit enkele gegadigden. Van de genomineerden worden schetsontwerpen gevraagd en, zoals in een wedstrijd, er kan er maar één winnen. Weer een tijd later wordt de locatie officieel opgeleverd en het kunstwerk onthuld. Een kers is aan de taart toegevoegd.

De kunstenaar van andere kersen kan zomaar vijfhonderd onbetaalde uren per jaar aan schetsontwerpen besteden. Deze gang van zaken is mede de aanleiding geweest tot Omkunst, samenvoeging van omkeren en kunst, een project onderverdeeld in uitingen van verschillende beeldende kunstdisciplines met als belangrijkste streven een alternatieve procedure voor het realiseren van beeldende kunst in de openbare buitenruimte.

In de visie van Omkunst wordt deze procedure grotendeels omgedraaid; eerst is er het idee, dat ontwikkelt zich en later wordt de locatie gevonden waar het gerealiseerd kan worden. Geen kunstcommissies, geen wedstrijd, geen teleurstellingen en de juiste kunsttoepassing op de juiste locatie. Dit klinkt simpeler dan het is. Omdat nu het initiatief bij de kunstenaar ligt, zal deze zelf moeten lobbyen voor zijn idee, zoeken naar een locatie en overleggen met projectontwikkelaars en gemeente. Construct en design. Maar deze hindernissen wegen niet op tegen de voordelen.

Deze werkwijze laat het artistieke proces de vrijheid, hetgeen beter is voor het eindresultaat, dat zal iedere kunstenaar beamen. Specifieke kenmerken kunnen aanleiding zijn om juist voor een bepaalde locatie te kiezen (zie de voorbeelden langs het water of het spoor).
De kunstenaar zal met zijn idee mogelijke betrokkenen moeten raadplegen en waar nodig zijn idee aanpassen om draagvlak te winnen. De concessie(s) die hij door de aanpak met inspraak moet doen kan zo, bepaald vanuit het perspectief van de bevolking, het bestuur en ook de kunstenaar zelf, tot 'betere' kunst leiden, dat wil zeggen, tot kunst die meer tot tevredenheid stemt van de doelgroep. De kunstenaar wordt gedwongen tot zelfreflectie en de kunstcommissie is overbodig geworden.

Het risico waar niet alleen kunstenaars maar ook bouwondernemingen en architecten mee kampen, dat een ontwerp niet wordt uitgevoerd, blijft ongeveer het zelfde als met de wedstrijden van nu. Omdat de kunstenaar meer zelf moet doen heeft hij ook meer inzicht in de mogelijkheden van welslagen of zou hij eerder kunnen afhaken bij weerstand. Voormalig minister Plasterk van cultuur, de minister van Rijkswaterstaat en een aantal regionale bestuurders moedigen de initiatieven van Omkunst aan.
 
Enkele voorbeelden:
-Kribkop-Dijkwoningen. Twee eerder genomineerde ideeën gecombineerd in een nieuw project. Het idee van walwoningen dat eerder de voorkeur van de bevolking genoot en een idee voor koppen van basaltblokken langs de rivier. De aanpassingen van de ideeën zijn gedaan onder invloed van de bevindingen van de jury van de prijsvraag, de reacties uit de bevolking op twee kunstmarkten en de Beleidslijn Grote Rivieren. Een locatie is gevonden en de projectontwikkelaar ziet mogelijkheden.
Financiering: honderd kubieke meter te verkopen luxewoning per strekkende meter dijk, die anders de overheid enkel onderhoud kost.
-Het schijnbare bewegend beeld. Dit idee is in ontwikkeling.
-Rotondekunst


11 december 2008  Nieuwsbrief Bommelse Kunstroute

Omkunst


Midden op de dag en toch behoorlijk donker buiten. De ijzel tikt tegen de ramen. Binnen brandt de houtkachel en op de werkbank ligt het natte beeld onder een grote lamp, bijna klaar. Het oppervlak van het terrazzobeton begint al aardig glad te worden. Met het fijnste diamanten schuursponsje worden de gekleurde steentjes van het gootspook goed zichtbaar. Evelien komt het atelier binnen: “Telefoon!”

“Hallo met Maria. Joris, ik zit met een probleempje, ik kom zojuist terug van vakantie uit Japan en nu hebben we opeens niemand voor de nieuwsbrief, wil jij ‘m dit keer schrijven?”
“Over Omkunst?”
“Bijvoorbeeld, het moet binnen een week ingeleverd worden, vier kantjes.”
“Nou dat zal wel lukken, maar het is weer precies zoiets waartegen ik me in het boek Omkunst verzet; ik kan weer voor niks aan het werk.”
“Ja, dat is wel zo, maar je kunt het ook als een stukje publiciteit zien, het hoort bij het vak, het is alleen wel jammer dat het zo vanzelfsprekend is geworden.”
Even later zit ik achter het toetsenbord ... dat spreekt vanzelf. En eigenlijk kan ik nu niet even wat uit de publicatie Omkunst kopiëren en plakken want de sponsors en een aantal vrienden van de BKR hebben al “Voldaan” op hun ‘laatste herinnering’ staan en het boek mogelijk gelezen. Ook hoef ik niet meer uit te leggen wat Omkunst is want het heeft al uitgebreid in de krant gestaan en het is besproken op radio en tv. Ook de webpagina heeft de afgelopen maand al honderden hits gehad.
Nou vooruit, voor diegenen die het nog niet weten een korte uitleg: in Omkunst, een kunstproject dat loopt van september 2016 tot september 2006, gebeurt alles omgekeerd, Omkunst doet dingen terug. Dat kan een bepaald politiek proces zijn maar ook een installatie of een film. Gecompliceerde zaken maar ook trivialiteiten. De voorflap van het boek spreekt van “ ... een eigenzinnige en kritische uiteenzetting van de weg die kunstenaars moeten afleggen door het oerwoud van overheden en hun kunstcommissies om hun werk verkozen te krijgen. Over de waanzin van deze tijd, met geflipte bestuurders en vergaderende kunstenaars. Over recht en de meepraatcultuur die de schijn wekt van inspraak.” Omkunst keert om.
Dus wat nu? ?bleedlegeips ni fo nevjirhcs naag nerovetsrethca raam nad un ki teoM.
Hier de Omkunst-foto die ik van Cor de Cock maakte via de spiegel toen hij voor de krant bezig was.
Deze tractor staat in Heerewaarden bij het atelier. Het betonnen beeld heb ik in november van de rotonde in Leiderdorp weggehaald. Weggehaald? Ja, dat is ook Omkunst, je plaatst geen beeld, maar haalt het weg. Het filmpje staat hier.
Het was toch wel een bijzonder avontuur, Omkunst. Omdat Omkunst terug in de tijd loopt had iedereen al van het eerste moment, het begin in 2016, ervan gehoord. En nu, zo’n twee jaar voor het eind, nu de publicatie is verschenen, vragen veel mensen hoe de reacties waren.
De reacties waren overweldigend. Massale verontwaardiging van wanbetalers, onbegrip en enthousiasme. Er zijn enkele gemeentes die de kritiek op het kunst-commissiebeleid serieus nemen en het boek hebben opgevraagd. Enkele mediaparticipanten doen mee en vele particulieren hebben nog net de hand weten te leggen op een exemplaar van de laatste druk van het boek, door de ‘laatste herinnering’ te voldoen.
Het mooiste compliment is dat van een schrijver:
“Joris, ik bel je even op om te zeggen dat ik je boek erg goed vind, je bent met sprongen vooruit gegaan, klasse.” Hij vergeleek het met mijn boeken uit de vorige eeuw. En dat terwijl ik het eigenlijk als een verslag van een kunstproject was begonnen. Ik sputterde tegen: “Maar Omkunst is geen boek, het is een chaos!”
“Nee hoor, het is prima te volgen, ik lees het met plezier.”
Ook een leuke reactie van een raadslid uit Maasdriel: “Ik ben erin begonnen en ik ben er op slag door geboeid, het is oh zo herkenbaar.”
Ook de kunstwethouder uit Zaltbommel reageerde enthousiast.
Ik overweeg een mailing naar uitgevers voor een eerste druk. Daarin zullen het traject en de concrete projecten van Omkunst nauwgezet beschreven worden. Zoals de Waalbakens en andere plannen die beschreven zijn in de publicatie. Misschien een boek met foto’s van de Omkunst-activiteiten? Ideeën samen met, en van andere kunstenaars uit de Bommelse Kunstroute?
Er zijn verschillende kunstenaars uit het gevarieerde gezelschap dat de BKR bemant die interesse en waardering voor elkaars werk hebben. Het zou een mooie uitdaging zijn als er met de verschillende beeldende-kunstdisciplines symbiotische Omkunst gemaakt wordt.
Enfin, ik ben gevraagd iets over mijn werk te vertellen en dat is niet alleen het project Omkunst. Mijn werk bestaat hoofdzakelijk uit het omzetten van beton in brood op de plank. De essentie van dat proces is een goed ontwerp. De verworven techniek om de ontwerpen ook uit te kunnen voeren draagt er aan bij dat de ideeën tot op het laatste moment verbeterd kunnen worden. De kleinere beelden van terrazzobeton worden geslepen en de grotere beelden worden in fases opgebouwd. Je tekent als het ware driedimensionaal met een slijptol in de harde beton of met vlakschuurmachine die je als plakspaan gebruikt in de natte beton.

Voor kunstenaars die beelden in de openbare buitenruimte mogen maken geldt, net als bijvoorbeeld voor architecten, een bepaald honorarium. Dat honorarium is voor alle zogenaamde creatieve uren, het ontwerp en het zorgdragen voor de uitvoering. De arbeidsuren worden apart berekend. Omdat het lastig is te bepalen wat het ontwerp en de uren buiten de daadwerkelijke uitvoering aan werk bevat heeft de Beroepsvereniging voor Beeldend Kunstenaars, de BBK, tabellen gemaakt waarin het honorarium een percentage is van het totale uitvoeringsbudget. In het ontwerpen zit veel tijd, heel veel tijd. Dat is de reden dat ik lang niet altijd met mijn handen in het beton zit. Als er een schetsontwerp gemaakt moet worden begint dat met onderzoek. Voor wie is het? Waar moet het komen? Waar gaat het over?
Voor het ontwerp van een gootspook is het nog te overzien. Vaak kom je er samen wel uit wat het moet worden, je bespreekt tijdens een eerste bezoek de mogelijke onderwerpen met de opdrachtgever. Vaak komt deze zelf al met een suggestie. Je meet de goot op, maakt foto’s en kruipt achter de tekentafel. Soms moet je op onderzoek op het web of trekt een boek uit de kast en al schetsend komen de eerste gestaltes. Via e-mail kunnen de tekeningen worden becommentarieerd, veranderd en opnieuw gestuurd. Zo is er na een tijdje het definitieve ontwerp. De uiteindelijke vormgeving vindt plaats op de werkbank in het atelier.


Bij ontwerpen voor in de openbare buitenruimte komt meer kijken. De situatie ter plekke, waar iets moet komen, is vaak het uitgangspunt. Het onderzoek kan met dat gegeven beginnen. Op zoek naar het juiste onderwerp; wat hoort daar, wat kan een meerwaarde geven aan de locatie en wat zou er het best tot zijn recht komen? Wat is de geschiedenis van een plek en wat betekent de naam? Wat is het meest treffend?
Zo’n onderzoek kan weken duren, je zit naar een leeg vel papier te staren, maakt tientallen foto’s, praat met mensen die er wonen of verbonden zijn met de locatie en gaat schetsen.
Het internet is een handige bron voor historisch onderzoek. En als je dan het onderwerp en de locatie hebt, als het programma van eisen en het budget bekend is, dan ga je met die gegevens aan je ontwerp. Technische tekeningen maken, berekeningen, schetsen, een motivatie erbij schrijven en als toegift een maquette.
Als er aan een ontwerp een paar honderd uur worden besteed is dat geen uitzondering en het wordt vergoed met het honorarium (als je het wint).
Maar er was nog een vraag: voor wie is het?
Deze vraag is bijna niet te beantwoorden. Statistieken wijzen uit dat maar 1 % van de bevolking daadwerkelijk in kunst is geïnteresseerd. Snobs vinden dat kunst elitair is, alleen voor diegene die het kan bevatten.
Ik meen dat een kunstwerk in de openbare buitenruimte voor iedereen is, voor iedereen die het ziet, maar slimme kunstenaars maken hun ontwerp voor de kunstcommissie.
Ik ben dan liever niet slim, laat mij maar werken voor het publiek, voor de gemeenschap, voor particulieren en bedrijven, dan weet ik voor wie ik het moet maken.
Hoewel ik door die instelling wel eens opdrachten misloop heb ik in de zomer van dit jaar veel plezier beleefd aan een ontwerp voor op de Koemarkt voor de gemeente Purmerend. De Koemarkt in het centrum van Purmerend gaat op de schop en daar moet kunst bij.
Mijn zoektocht bracht me naar een donkerbruine kroeg op de Koemarkt in het hart van de stad. Ik ontmoette er de man die vijftig jaar geleden in het toenmalige danscafé Wilhelmina tijdens een drukbezochte avond een koe losliet op de dansvloer. Met die anekdote, die nu nog steeds leeft bij de bevolking, had ik Purmerend op de kaart naast Het Peerd van ome Loeks en Us Mem kunnen zetten. Omdat ik met mijn idee door de gemeentelijke commissie was ingedeeld bij een ontwerp van een architect dat de bevolking achteraf te modern bleek te vinden, ging het niet door. Maar het deskundige oordeel van de marktmedewerker, een veeboer en de winnende architect zei mij voldoende. Dit had het beeld op de Koemarkt moeten worden.
Het is in het boek Omkunst één van de beschreven voorvallen waarvan je kunt zeggen; ook al heb je gelijk, je krijgt het niet. De commissie wilde het beeld van de koe in het café wel, maar door haar eigen bedachte constructie kon dat niet doorgaan.
Rond die tijd, als ik naar motivatie van Karl Marx zoek stuit ik op de filosoof Hegel: "De geschiedenis van de rede voltrekt zich in stadia van langzame kwantitatieve groei, onderbroken door dialectische sprongen, waarin kwalitatieve verandering optreedt. Elke nieuwe kwaliteit draagt echter de kiemen van haar eigen ondergang in zich, en zal hierdoor uiteindelijk opgeheven worden." Dat kan ik dan direct vertalen naar de commissiepolitiek die uiteindelijk leidt tot de ondergang van haar eigen bestaan.

Het jaar is bijna om, het is koud in de vroege ochtend. Ik moet het ijs van de ramen van de auto krabben. Met een kruiwagen rijd ik het gootspook het atelier uit en een half uur later zit ik in een hoogwerker in de Gasthuisstraat in Zaltbommel. De zware buste past precies in de goot op nummer 12. Stoïcijns kijkt hij over het boek ‘Das Kapital’, dat hij in zijn hand voor zich houdt, naar het gepeupel in de straat. Beneden achter het raam hangt een kleine poster van Karl Marx met een tekst doelend op de economische crisis: “Ik had toch gelijk”. Tevreden rij ik naar huis, Omkunst leeft.





Column's uit het huis-aan-huisblad: nummer 18 (niet gepubliceerd vanwege censuur door gemeente Maasdriel)

3 mei 2006
Minister Donner wilde na de aanslagen in Madrid de wet op Godslastering aanscherpen. "Doe maar", zegt Guus Kuijer, gelauwerd schrijver en winnaar van vele gouden griffels, in zijn laatste boekje getiteld: 'Hoe een klein rotgodje God vermoordde'. Guus Kuijer beschrijft God als een goede, barmhartige en vredelievende God en merkt op dat in de heilige boeken een aantal eigenschappen aan God zijn toegeschreven die het goddelijke niet eens benaderen, gedrag dat zelfs voor mensen verwerpelijk is. Het zijn de fundamentalisten met hun rotgodjes die God belasteren. Bomaanslagen plegen in naam van God, minachting van het vrouwelijk geslacht, beweren dat God mensen in de hel zou laten branden, of zijn zoon zou offeren aan een kruis, is Godslasterlijk. Gebruiken uit barbaarse vroeger tijden hebben immers weinig meer te maken met onze hedendaagse wetgeving. Het veroordelen van niet of anders gelovigen dat doe je niet. Toch wees de Hervormde kerkeraad met zijn ingezonden brief vorige week op de tegenstellingen op het gebied van geloofs- en levensovertuigingen, doelend op de Goede-Vrijdag-cartoon, hij vond 'm kwetsend en eigenbelang. Vreemd is dat, ik meen dat de Bijbelse vertellingen bij uitstek dienen ter illustratie, de mensen een spiegel voor te houden. En daarbij, God is niet afgebeeld, en Jezus ook niet. Er is een vergelijking gemaakt, de kruisiging wordt terecht veroordeeld. Een passende vergelijking tussen de helper in nood in de personificatie van brandweerman en de gevonniste Jezus. Ik weet zeker dat Jezus daar meer trots op zou zijn dan op het heiligverklaren van zijn martelkamer Golgotha. Zou God zelf de grond eren waar zijn zoon ten overstaan van het publiek genageld en opgehangen is? Nee, natuurlijk niet, Hij zou trots zijn op datgene waar zijn Zoon voor staat, die net als de vrijwillige brandweer niet uit eigenbelang helpt. Voor degenen die meer willen weten van Guus Kuijer's kritische kijk op de oude geschriften is er het bovengenoemde boekje. En wat de cartoon betreft; Judas had het compromitterende trapje onderuit moeten schoppen zodat die hele kruisiging niet door kon gaan. Moeten we nu de Romeinen en de coalitie hun naïviteit vergeven omdat ze niet wisten wat ze deden? Bekijk het maar, ik ga op vakantie, jawel, naar Madrid. En de mensen zijn vrij om te bidden zoveel ze willen, maar alsjeblieft; geen bommetje.


17

5 april 2006

Ik ben ook gek ook. Eigenlijk wilde ik een soort digitale portfolio maken maar het is met twee volle dvd's een beetje uit de hand gelopen.
Niet een mapje met maximaal tien fotootjes maar zo'n beetje het hele oeuvre komt voorbij. Meer dan duizend plaatjes. Op de ene tenminste. De andere dvd is gevuld met filmpjes. En om alles een beetje spannender te maken draaien er nog stapels krantenkoppen, schetsontwerpen en een aantal televisieuitzendingen mee. Dan de oplage branden, verspreiden naar verkooppunten in alle kernen, er zijn er nog, en exemplaren aan de pers tonen. Al dat werk, eigenlijk heb ik ze veel te goedkoop gemaakt voor wat je krijgt.Waar doe ik het voor? Evenals iedere keer weer opnieuw dat geschrijf of gefilm over de brandweer en zo.Ik doe dat ook voor u, maar hoe bereiken we het bestuur? Het wordt door hen toch niet gezien of begrepen, ze trekken zich niks van onze stemmen aan. Er waren met de verkiezingen in onze gemeente ruim duizend méér voorstemmen, voor behoud van de kazernes, dan tegenstemmen. Blijkbaar telt het aantal stemmen niet. De coalitievorming is helemáál niet rond, ze is zo hoekig als een knarsend gebit. Nou, nog één keer dan, een voorbeeld: in de strijd voor het behoud van de brandweerposten zijn op film letterlijk vastgelegd de zorgvuldig gekozen woorden van Bert van Kessel namens de PvdA: "Ik citeer uit het coalitieakkoord: Brandweer, de brandweerkorpsen zullen in de huidige kernlocaties worden gehandhaafd, verantwoorde uitruktijden en goede slagvaardigheid, alsmede lokale betrokkenheid maken deze spreiding noodzakelijk. Een stuk waar wij het hartgrondig mee eens waren en mee eens zijn, dat u (vorige coalitie) het echter verlaat, betreuren wij zeer. Wij vinden dat dit niet kan. Het is eigenlijjk een vorm van onbehoorlijkheid." Ko Hooijmans wijst in dezelfde RTM-uitzending namens de VVD op de partijprogramma's en dat de brandweer ook een belangrijke rol vervult bij de rampenbestrijding op de provinciale wegen, iedere minuut telt. Daaraan toegevoegd de wijze woorden van Gijsbert Smit namens Groenlinks: "Wij vinden dat de brandweer als onderdeel van de sociale kwaliteit van de kernen zo belangrijk is en dat de dorpen geen buitenwijken zijn in een groot weiland, maar levende kernen. Dit zijn juist hele essentiële en oude verbanden waar je trots op moet zijn." Dus als John van Meeteren echt zo objectief is zoals ie vorige week in dit blad zei dan mag het ook voor hem duidelijk zijn dat hierboven de drie aanstaande wethouders  hebben gesproken en die gezamenlijk ook bedenkingen hebben inzake de rondweg te Hedel. Meeste stemmen gelden en klaar is Cees. De enig mogelijke coalitie zonder kiezersbedrog. Of moet de vinger weer vier jaar in de keel?
 16
8 maart 2006
Het begint allemaal met het bedenken van een thema, waar gaan we het over doen? Over Kalou die met Verdonk gaat klompendansen, vogelgriep of het taboe omtrent de Deense cartoons? Misschien was dat laatste ook wel terecht want bepaalde geloofbelijders krijgen pas in het jaar 3000 gevoel voor humor. Dus wij als stempotlood. Het circus van de verkiezingen en carnaval zijn voorbij, wat een kermis!  Onze prijzenkar staat weer kaal in winterse buien. De resten liggen bij Avri in Geldermalsen, waar ik twee keer naartoe moest want ook al kon het carnavalsoverschot daar voor niets gestort worden, het moest wèl gewogen worden. Tot daar, waar de optocht tot in laatste herkenbare restanten definitief zal ontbinden, heerst de ambtenarij. "De ambtelijke molen wordt in stand gehouden door..." stond er op de roterende schijf van onze kar. Voorop de lijst-trekker, opgeknapt door Gerard de machinist van de trein zelf. Ja trein, achter de kar met draaimolen en het gemeentehuis van Heerewaarden met een potlood op het dak een laatste wagon. Deze overbelaste aanhanger, omhuld met een met politieke karikaturen beschilderd stemlokaal droeg een aggregaat met een capaciteit van zo'n slordige 175 kva (kilovolt-ampère) oftewel 175.000 watt. Dat kwam zo: de aggregaat die we gehuurd hadden begon op de vooravond van het feest te haperen en voor de eerste optocht, Rossum, deed ie het helemaal niet meer. Er kwamen monteurs van het verhuurbedrijf, dat alles verhuurt maar waar kennelijk de BOEL Stagneert, met een plaatsvervangende 35 kva aggregaat. "Ja hij doet het!" riepen ze trots toen er een kleine 1500 gekleurde lampenbollen gingen branden. Maar toen onze lichtmeester Hans even een paar bouwlampen aanknipte en de muziek wou starten pufte die aggregaat ook zijn laatste wolkje uit. We zijn Ad en Nico dankbaar dat ze ons toen die grote lieten gebruiken. En al dat licht is niet onopgemerkt gebleven; er stonden mooie foto's in de kranten en we wonnen weer een paar bekers. Ik geloof dat je vanaf de maan onze kar kon waarnemen. We konden zo toch nog drie optochten meerijden en hebben de pakweg 1600 uren niet voor niets gewerkt. Jazeker, potloodpakken, electra, timmerwerk, plakken, geschilder, laswerk (buurman Ad), een sleepcontact en de bouwlocatie in eerste instantie zelf ook gebouwd! Al dat zotte gedoe, moest daar nou zoveel tijd inzitten? Het was één van de redenen om het jeu-de-boulen op te zeggen, alla, Allah alaaf. Ik gooi overigens ook al een aardige bal sneeuw.



15

8 februari 2006
 Druk druk druk, je kent dat wel. Het liefst zou ik non-stop door willen werken. Ik probeer dat ook wel maar ik moet iedere dag slapen en eten. Misschien moet ik iemand inhuren van de gemeente. Laatst zei iemand tegen mij dat er van de 130 mensen op het gemeentehuis wel tachtig weg kunnen. Dat leek mij een beetje overdreven. Hoewel, als er écht werk is dan huren zij zelf iemand in; ze huren een advocaat in tegen de uitspraak van de rechter, en zetten erbij dat dat geen financiële consequenties heeft. Ze maken gebruik van externe bureaus om rapporten te maken. Mocht het zo zijn dat ze iets zelf moeten doen, dan worden meerdere mensen ingezet voor de klus van één; iemand voor het kastje en iemand bij de muur, mensen voor het goedkeuren van bouw en bouwplannen of voor het verwijderen van een spandoekje en dergelijke. Gezien de berekende kostprijs van dat laatste heeft het loshaken van een paar touwtjes qua uurloon een week geduurd. Maar goed, die gemeentewerkers moeten ook geld verdienen. En ik? Ik doe iets verkeerd geloof ik. Met af en toe dagen van zestien uur schiet ik er vanaf oktober geen cent mee op. Allemaal bijzaken bij het reguliere werk, en vrijwillig; correspondentie over een tekst die op plaquettes moet komen, weer niet goed, plaquettes terug. Columns schrijven, oei, de gemeenteraad is vooruit gelopen op mijn voorspelling dat ze in hoger beroep zullen gaan, nieuwe column. Carnavalskar bouwen, oei, de bouwruimte is te klein geworden, het is behelpen en stug doorgaan. En dan die dvd's, momenteel ben ik bezig om een totaal-presentatie-dvd te maken van al mijn werk; honderden betonnen beelden en tekeningen, schilderijen, schetsontwerpen en film, een dertigtal animatiefilmpjes, de Tuibrugfilm en dergelijke. Maar ook alle tv-verslagen, programma's, nieuwsuitzendingen en alle krantenartikelen in een compilatie. De 400 krantenartikelen zoals bij oude films waarin ze na drie seconden wegtollen en er weer een nieuwe verschijnt. Na een lang gesprek met Stichting Beeldrecht bleek dat er toch formeel toestemming nodig was van de programmamakers en persfotografen. Dit laatste is voor elkaar al was het wel weer ruim twee weken werk. Overdag dan wel, want 's nachts spreek ik stukjes tekst uit de boekjes in en construeer ik de muzak want dan is het lekker stil.

14

4 januari 2006
Oliebollen, champagne en vuurwerk, we hebben het weer gehad. Terwijl er in Amsterdam een maaltijd voor daklozen werd geregeld werd er in Rotterdam geschoten. Toen in de meeste plaatsen het luchtruim vol kleurige boeketten en vreugdeknallen gevuld werd overleed er iemand doordat ie een exploderende pijl in het gelaat kreeg en brandde een dierenwinkel af omdat er een vuurpijl naar binnen werd geschoten en stak een buurman zijn buurman dood met een riek. Zelfs al is politiek Den Haag met winterreces toch weten ze bij de nieuwsprogramma's ellende te melden. Hier is het rustig, ja oké, op nieuwjaarsdag mag je vuurwerk verstoken maar toen mijn zoontjes op 1 januari aan het eind van de ochtend met wat kinderen uit de straat de laatste rotjes lieten exploderen bleek er een passant het dreigement te hebben uitgesproken de politie te bellen om ze daarvoor te laten opsluiten. Jammer dat die man de daad niet bij het woord voegde. Dan had hij van de politie zelf kunnen horen dat die Heerewaardense jeugd zich wettelijk correct gedroeg. Die man was kennelijk beïnvloed door de negatieve publiciteit over Heerewaarden laatstelijk in het Brabants Dagblad. Allemaal geroddel. Natuurlijk is het niet goed te keuren dat er gepest wordt of dat er weleens een mep uitgedeeld wordt op school, maar dat gebeurt overal. Heerewaarden vormt daarmee geen uitzondering. Misschien moet de corrigerende tik uit een andere hoek komen? Op haar beurt laat de verslaggeefster van de hiervoor genoemde krant zich ook weer beïnvloeden door de televisie. De gebeurtenissen op school zouden veroorzaakt worden door spanningen in het dorp vanwege de werf!? Wat een lariekoek. Dat politici op een stel kibbelende kinderen lijken wil helemaal niet zeggen dat kibbelende kinderen politiek spel spelen. Bovendien merk je niks van zogenaamde spanningen in het dorp. Ik was erbij toen de tv-verslaggever met zijn subjectieve vraagstellingen een negatieve sfeer probeerde te kweken. Bij gebrek aan nieuws; sensatie trappen. Maar in werkelijkheid is het hier rustig en prettig. Ook dit in dit nieuwe jaar dat in Heerewaarden begint met een nieuwjaarsreceptie voor alle inwoners op 7 januari gevolgd door een tafeltennis- en drieband-biljarttoernooi in het dorpshuis. Ik wens u een voorspoedig 2006, een jaar waarin na de verkiezingen komt vast te staan dat de brandweer in Heerewaarden blijft, en dat er ook weer een supermarkt in Heerewaarden komt. Dus alvast, met de verkiezingen in het vooruitzicht; voor de leefbaarheid en de veiligheid in Maasdriel wat onze lokale politici betreft; dat is vrij simpel: Bert van Kessel of Cees Sips.

13
7 december 2005
Gisteren was ie weer jarig, Sinterklaas. Ruim twee weken geleden meerde hij aan in Heerewaarden, wuivend vanaf een prachtige rode boot. Handen schuddend bewoog hij zich door de menigte op d'n Bol. Al die camera's en aandacht bracht hem soms wat in de war. Terwijl hij een aantal volwassenen begroette en wat grapte over die witte pieten liep hij bijna mijn jongste zoontje Arie (7) omver, want die zag ie niet staan. Op naar het podium. Daar stonden de directeur van de school en de wethouder en zo, allemaal erg gewichtig. Een leuke act, van de zwarte-kok-pieten die de zak met ingrediënten verloren hadden, leidde het publiek zoekend achter hen aan. De Sint werd door een belangrijke piet in een motor met zijspan door de Veerstraat gevoerd. Eerst heel voorzichtig, want het schijnt dat er daar planten van de vensterbanken stuiteren bij passeren van gewichtig transport. Later in het dorpshuis wilde Arie eerder naar huis: "Ik vind het niet leuk want Sinterklaas is toch maar een verklede man." "O ja ", antwoordde ik: "en van wie krijg jij dan ieder jaar al die cadeautjes?" "Van jou papa." "Nou mooi is dat, als jij er zo over denkt waarom zouden we dan nog zijn verjaardag vieren? " Oei, wat nu? Vorige week lieten we Arie toch maar weer eens zijn schoen zetten. Wie schetst zijn verbazing de volgende ochtend? Er zat een doosje magneetjes in! En afgelopen zondag stapte Sinterklaas in hoogst eigen persoon opeens bij ons binnen, met zijn pieten en een grote zak cadeautjes. Hij wist het Arie allemaal erg duidelijk te maken. Dus toch, het doen laten geloven scheen te werken. Ik begon er bijna zelf in te geloven. Het is eigenlijk net zoiets als in de politiek, het doen laten geloven moet al voldoende zijn. Zo proberen de coalitie van De Vries, Mikkers en het brandweeropperhoofd Kappert wanhopig hun ongelijk te verdoezelen door u te laten geloven dat de 17-koppige ploeg in Heerewaarden geen zes man op de wagen zou kunnen krijgen! Ze demotiveren de mannen met dreiging tot sluiting en saboteren de bezetting door middel van een vacaturestop. Nee, het is helemaal niet 'schijnveilig', maar zij zijn schijnheilig. Mijn geloof in de goede Sint begint te tanen; er bevond zich tussen de surprises ook geen rookmelder.
12
9 november 2005
Grappig is dat, steeds als ik een brief wil posten is de brievenbus verplaatst. Eerst stond de mooie rode brievenbus bij de winkel, maar die moest sluiten. Na twee keer herplaatst te zijn bevindt de reizende brievenbus zich bij het kruisgebouw. Het consultatiebureau is daar plotseling weg. heeft een eigen visie op de uitslag, zo corrupt als de pest. De 73.616 internetstemmen worden gewoon veronachzaamd. 'De Dienst' oftewel het 'Diensthoofd' heeft met de hele organisatie van het democratisch kunstwerk ook nog het leeuwendeel van de ¤ 160.000,-, zo'n 85% zelf opgelepeld. Toen kwamen er kamervragen. Fenna Vergeer heeft aan de minister om opheldering gevraagd. Maar minister Sybilla Dekker houdt de Dienst gewoon een hand boven het hoofd. Het is een 'kunstproject op zich'. Kortom, stukjes in de Volkskrant, Telegraaf en het Parool; smullen. En ik, ik ga weer vrolijk naar de rechter. Smakelijk. september 2005 Net mis Jan:"Tja, d'r zat ook niks meer aan"(geen effect). Jurry: "Dè scheelde een heur van een oud wief". Niet hard genoeg, Raymond: "Hij sterft voor de deur" Of toch zachtjes aangetikt? Gerard: "Ze hoeven niet kapot", Cees:"Effe is ook lekker" Let op Jo: "De dooier eruit." Erik: "Als ik het zo kon, dan ging ik bij een club". En Piet: "Poedel!"; u begrijpt het al, wij bevinden ons in het dorpshuis en doen aan balstoten: je stoot met een stok tegen een paar ivoren of kunststof ballen die op een laken op een omrande tafel liggen. Erg belangrijk, naast het gestreste leven; net uit de file van de vakantie, weer in de file naar het werk. De meeste mensen ontspannen zich liever door naar balschoppen te kijken; een hoop lieden in een keurig weiland proberen een hard opgepompte bal in een net te schoppen. Dat moet overigens ook met balstuiteren maar dat behoren ze met de handen te doen en het netje is kapot. Niet te verwarren met dat wat de andere bezoekers van het dorpshuis doen; balslaan, een spel waarbij de bal juist over het net op de grond moet komen. Dat is ook bij balmeppen maar daarbij mogen ze een opgespannen kattendarm gebruiken. Bij dit laatste gespeeld op een tafel is de darm vervangen door een met rubber bekleed plankje. Dit baltikken doen ze overigens ook bij het dorpshuis. Balgooien behoeft geen hulpmiddelen. Alleen is er een klein houten balletje, dat gooien we weg en dan gooien we er een aantal stalen ballen achteraan en dan rapen we alles weer op. Ik doe dat al jaren. Ik speel dat in Zaltbommel, daar kwam zondag België op bezoek. Dat was een vrolijke bedoening. In Ammerzoden is ook een vereniging. We hebben binnenkort een uitwisseling met hen vanwege hun vijfjarig jubileum. En ook in Rossum was afgelopen weekeinde weer het toernooi waar iedereen aan mee kon doen in de Koningstraat. De sfeer is voor velen belangrijker dan winnen. Al is het natuurlijk wel de bedoeling om te winnen. Winnen dat wil iedereen, en daar komt heel veel bij kijken. Ervaring, techniek, tactiek, strategie, conditie, inzicht, motivatie en af en toe een beetje geluk. Het balspelen op zich is dus niet zo kinderachtig. Het is broodnodig zoals Julius Caesar al zei en daar kan de politiek vandaag de dag nog steeds lering uit trekken; 'geef de mensen brood en een dorpshuis'. Wat je met ballen speelt maakt niet zoveel uit, maar vrijdagavond dan wordt het weer balstoten. Met dat hele gezelschap plus partners gaan we één maal per jaar steengrillen en dan spelen we een partijtje balrol-botsen.

29 juni 2005
Een half pond gehakt;drie melk, bier, fris, broodbeleg, boter, wc-papier, scheermesjes, de muizenval naar het Golden Tulip hotel brengen, de stier en het varken ophalen en wegbrengen, het schetsontwerp voor de gemeente Neerijnen afronden en inleveren, stokbrood bestellen, een schets maken in opdracht, het beeld polijsten en plaatsen in Amsterdam, naar de vergadering van de carnavalsvereniging de Lekkerbekkies, de handleiding van een editprogramma lezen, gaan biljarten, de film opsturen naar Arnhem, gaan boulen, naar de reünie en het etentje, de gasten wegwijs maken in het huis, de auto inpakken met beelden voor Zuid-Frankrijk, de rekeningen betalen, een lijstje maken van wat er mee moet en de column schrijven voor in het Carillon. Pfuut, nou even dan, maar wat dan? Nou gewoon, een column, even opzoeken. In de Dikke van Dale staat 'column' uitgelegd als: een "regelmatige bijdrage aan een krant of een weekblad en een specifiek domein vaWelke negatieve krachtvelden gaan er van die brievenbus uit? Zal de dokterspraktijk nog kunnen blijven bestaan? Als ze de plastic TPG-bus maar niet ook bij het dorpshuis zetten...Met dit CDA-beleid weet je het nooit. We moeten drastisch meer gaan betalen aan zorgverzekering. De ellende uit Den Haag. En dan de begroting van Maasdriel 2006, vorige week in het Carillon, klopt het CDA zichzelf op de borst omdat ze een positieve begroting hebben. Vind je het gek dat ze geld over hebben? Ze hebben eerst de belasting met 40% verhoogd en dan halen ze groen en voorzieningen weg en worden ook nog subsidies gekort. Ze zouden eigenlijk veel meer over moeten hebben. Het is in ieder geval allemaal niet Christelijk en ook niet Democratisch. De derde letter van de partij, die Appel voor de dorst zal dan ook wel een leugen zijn. Dat geld krijgen we volgend jaar terug... zeggen ze (SSM zit ook in het complot), gelooft u het nog na alle gebroken verkiezingsbeloftes? Maar nu verder met de geheimzinnige brievenbus. Waar stond die magische rode doos ook alweer voordat ie bij de dokterspraktijk geplaatst werd? Eh, o ja, natuurlijk, hoe kan het anders, de onheilsbode stond bij de brandweerkazerne! Alsof ze nog niet genoeg geld verzameld hebben willen ze die nu ook in de uitverkoop doen. Er hangen regelmatig borden aan het monumentale pand met teksten op rijm in de trant van: "Hij die dit pand koopt stuit de bevolking tegen de borst.."en "Wij willen deze kazerne behouden". Ik zie regelmatig betaalde ambtenaren met ladders de borden er weer afhalen. Waarom doen ze dat eigenlijk, die borden zijn daar toch dóór en vóór de mensen uit Heerewaarden opgehangen? Of mogen we enkel en alleen de woorden van de coalitie tot ons nemen? Nou bij deze dan: in het proces verbaal van de rechtbank uit Arnhem staat zwart op wit opgetekend uit de mond van de vertegenwoordiger van de gemeente: "..het raadsbesluit leidt niet tot vermindering van het aantal brandweerposten." Of heeft de gemeentejurist keihard tegen de rechter gelogen? Als dat zo is dan mogen ze van mij de onheilspellende brievenbus bij het gemeentehuis van Maasdriel neerpoten.

11 oktober 2005
Vandaag staat er politiek op het menu, we beginnen met een gemeentepilsje. Met water blus je branden. Op 27 april schreef ik over de Muppetshow. De Maasdrielse gezagsdragers hebben mijn bezwaren over de brandweer als niet ontvankelijk afgedaan. De film die liet zien dat het bezuinigingsplan onverantwoord is werd vertoond. Ze kregen er zelfs een kleur van en applaudiseerden na afloop. Maar denk je dat ze er lering uit trekken? In plaats daarvan hebben ze ook nog de rechter in de war gebracht. Die denkt dat ik niet ontvankelijk zou zijn met mijn bezwaar omdat ik me, als belanghebbende, individueel niet voldoende onderscheid van de andere inwoners van Heerewaarden. Dat kan wel zo wezen, maar gemeente Heerewaarden bestaat niet meer. Als het om brandweerzorg gaat onderscheid je je als bewoner van Heerewaarden van de rest van de gemeente Maasdriel. Even slikken, wat eten we? Gelderse worst. Van de gemeentelijke politiek naar de provinciale. Vier weken voor de Muppetshow, toen schreef ik over de bomenkap. Jazeker, het is niet de gemeente die herplant, maar de provincie die rooit. Met een landschapsbeleidsplan van hansworst bespaart zij op snoeikosten. Een broekstuk van de populieren heb ik uit de tanden van de versnipperaar gered en het is een levensgroot protestbeeld geworden; balancerend naakt met flink wat hout voor de deur. Via haar navel kun je een USB-verbinding naar de computer maken en dan, is de bedoeling, krijg je foto's en het achtergrondverhaal van en over de gevelde populieren op het beeldscherm. Zij is te bezichtigen op 15 en 16 oktober in fort Vechten. En dan nu het toetje, Haagse bluf. Weet u het nog, de Olifant voor bij de Tweede Kamer? Vier weken voor de bomenkap heb ik daar mijn column aan gewijd en mede dankzij uw stem heeft het idee van de Olifant, de internetstemming georganiseerd door 'De Dienst', ruimschoots gewonnen. Maar denk je nou dat de opdracht verstrekt is? Welnee, het hoofd van 'De Dienst'n het maatschappelijk leven becommentariërend of afwisselend de meest gevarieerde onderwerpen behandelend." Nou, dat specifiek domein daar ben ik nog niet helemaal uit, dan maar wat afwisseling. Een variërend onderwerp: "Hoe vul ik een column als ik eigenlijk geen tijd meer heb?". Ik had het natuurlijk wel eerder kunnen schrijven maar ik wachtte totdat er iets zou gebeuren om over te schrijven, maar er gebeurde niets. Zelfs op de inspraakavond hing een veelbelovende stilte. En om nou woorden vuil te maken aan de pubertjes die afgelopen weekeinde autospiegeltjes in Heerewaarden hebben afgebroken, dat zijn ze niet waard. Maar het woord column komt uit het Engels en het betekent gewoon kolom. Een stapel letters is dan toch al genoeg? Wat mij betreft wil dat allereerst zeggen dat ie hoger moet zijn dan breed. In ieder geval alvast prettige vakantie, houdoe en tot de volgende keer.

juni 2005
Hoe fris geurt het opgeschoten fluitekruid langs de bermen en weerborstelt het dikke gras in de uiterwaarden. De zomermaand is vandaag begonnen, laat ik deze column daar eens aan wijden in plaats van steeds op de politiek af te geven. De natuur, een onderwerp dat zich veel liever laat beschrijven. De tropische warmte van vorige week, het weelderige groen. Eigenlijk ben ik ook helemaal niet zo geïnteresseerd in politiek en heb ik er ook nooit zo direct mee te maken willen hebben. Trouwens de politieke leiders bedoelen het toch goed? Zij doen hun best om het allemaal nóg goedkoper te doen. En afgelopen donderdag in het dorpshuis in Heerewaarden hebben de oppositiepartijen beloofd, als zij de kans krijgen, de brandweer in de dorpen te behouden. Ik geloof dat zij hun kiezers niét zullen bedriegen. Oeps, ik zou het niet over politiek hebben. Liever loop ik door het gras de geur van meidoorns op te snuiven. Meeuwen op een krib. De felle voorjaarszon spiegelt zich in de golfslag veroorzaakt door boten op de Waal. Hoog in de lucht snort een vliegtuig over. Meteen moet ik denken aan het schetsontwerp waarmee ik bezig ben. Een monument ter nagedachtenis van de bemanning van een B-17 bommenwerper uit de Tweede-Wereldoorlog die aan de overkant van de Waal ten prooi van de Duitsers viel. Tja, toen brachten de Amerikanen ons de vrede met hetzelfde geweld dat we in Irak zo verafschuwen. Sorrie, da's ook politiek, waar was ik, o ja, de bloemetjes en de bijtjes. In de tuin schiet de druif aardig uit, kunnen we straks onder de bladeren in de schaduw zitten en er zelf dolma's van maken. Ook beginnen de groentes te groeien, dat is handig want een winkel is er niet, ahum. Daar graast een groepje Galloways, er loopt een stier bij. Zou die straks ook moeten vechten vanwege de nieuwe wet? Wij hebben toch andere waarden of normen? Ik zeg nee tegen die schaalvergroting, verkapte Europese herindeling. Je moet je eens voorstellen wat het betekent als straks de brandweer uit Parijs moet komen. Goed voor de economie, m'n zolen. Ik dwaal weer af, ik wandel langs de Maas terug, het is juni, zomermaand, rennende paarden in het weiland, ruisend blad van de platanen rond het kerkhof, vogels kwetterend in't struweel... Nou, kwetterend, het is meer kraaien, oorverdovend, het ziet zwart van de roeken. Waar komen die opeens allemaal vandaan? Van de Van Heemstraweg, uit de Steenbeemdstraat of uit Hedel uit de voormalige bloemperken? Er komt in ieder geval veel stront van. Allemaal politiek, 't wordt helemaal niks met deze column.

27 april 2005
De kop van deze column vermeldt dat de kernen van Maasdriel ieder hun eigen identiteit hebben. Er wordt gelachen en gehuild. Daarom heeft de redactie van het Carillon stukjesschrijvers uit verschillende kernen gekozen. Ik kan u vertellen, als inwoner van Heerewaarden, dat er hier inderdaad gelachen en gehuild wordt. Laatst nog, in het dorpshuis. We waren die avond van de twaalfde april naar een zogenaamde inspraakavond in het gemeentehuis geweest. Het onderwerp was het veranderen van het bestemmingsplan op de omstreden locatie voor een nieuwe brandweergarage. De Steenbeemdstraat, het woord alleen al, voordat ze bij de alarmcentrale die straatnaam hebben uit kunnen spreken is de tent al platgebrand. Je moet er als columnist natuurlijk altijd rekening mee houden dat je iedereen in zijn waarde laat en niemand belachelijk maakt, maar zoals u in de kranten heeft kunnen lezen deden de wethouders dat zelf. Het was zo feestelijk dat het leek of ik in de Muppetshow was beland. Enkele opmerkingen na de abrupt afgebroken voorstelling wil ik u niet onthouden. Omdat een van de gehoorden aldoor maar vragen zou "meenemen" vroeg iemand uit het publiek of ie daar geen last van zijn rug van kreeg. "Zijn we nu al klaar met inspreken?"; "Nu begrijp ik waarom het in-spreken heet, ze laten je niet uit-praten." en "Jammer," klonk uit de zaal: "we kwamen net op stoom". Door alle consternatie is in de kranten daarna inhoudelijk niets terzake doende meer over de memorabele 'inspraakavond' vermeld. Het gemeentelijke verslag van de schertsvertoning waarin niets van de 'bedreiging' vermeld werd, mag zelf ook in de doofpot. Daarom zeg ik het maar, voor alle duidelijkheid: het massale bezwaar tegen het veranderen van het bestemmingsplan ten bate van een nieuwe brandweerkazerne op de locatie Steenbeemdstraat kent de volgende punten: het bestemmingsplan buitengebied mag niet slechts vanwege economische motieven veranderd worden; er dreigt planschade voor omwonende tuinders, de grond heeft agrarische bestemming; de locatie is voor een goed functionerende kazerne te klein en qua veiligheid verkeerd gesitueerd, het geeft geluidshinder, belast het milieu en er kan zich daar beschermde flora of fauna bevinden. Een nieuwe brandweergarage mag daarom daar niet gebouwd worden omdat de provincie geen acte van 'geen bezwaar' kan afgeven. Een hoeraatje voor het publiek uit Heerewaarden èn de omwonenden uit Kerkdriel. Kunnen we nu weer lachen of, omdat de gemeente de bezwaren toch wel weer zal verwerpen door ze met een juridisch haakje of oogje niet ontvankelijk te verklaren, mogen we gaan huilen?

31 maart 2005
Na de laatste ijstijd kwamen er berken- en dennenbossen in onze streek. Die bossen werden later uitgebreid met zomereik, hazelaar, iep, linde, zwarte els en es. Weer een paar duizend jaar later ontstonden er naast hardhoutooibossen op de hoogste stroomruggen, onder invloed van het stromend water de zachthoutooibossen waarin wilg, populier en dergelijke. U weet wel, het soort bomen dat kortgeleden langs de Van Heemstraweg, onder andere ter hoogte van Heerewaarden, plotseling zijn weggehaald. Het gezag heeft het 'm weer eens geflikt! Het gezag dat niet eens langs deze weg woont en dat zomaar beslist over het lot van honderdvijftig gigantische bomen. Die machtige houten reuzen, tientallen meters hoog, stuk voor stuk ouder dan onze burgemeester, stuk voor stuk honderden keren zwaarder en met een sapstroom waarbij vergeleken zijn bloedvatenstelsel een slootje bij de Waal is. Geveld, en ze kunnen niet meer worden teruggezet. Politiek is inderdaad drastisch als een olifant. 'Kaprijp' was het excuus. Mogen wij dat ook zeggen als we een boompje uit onze eigen tuin halen? Een populier kan makkelijk drie keer ouder worden en het gezag kent het woord snoeien blijkbaar alleen nog in financiële betekenis. Ik citeer: "De plannen zeggen dat die bomen daar nooit hadden hoeven staan." Weet je wat ze met die plannen mogen doen? De kachel aanmaken! Omwonenden is niets gevraagd. En de mop is, de houtsnippers worden verbrand en dat noemen ze groene stroom. Als je dat in je tuin doet krijg je de milieupolitie op je dak! Groen? Ja 's zomers meters lange takken hoog boven je zwiepend in de lucht vol met frisgroen ruisend blad. De koele schaduw in de middag. De geelbruine verkleuringen in de herfstzon, in laag strijklicht strak afgetekend tegen een donkere lucht op de achtergrond. Allemaal pleite. Het prachtige sneeuwdecor dat we vorige maand mochten aanschouwen. Compleet foetsie. Geen herplant, niet gesnoeid, geen nuance, geen mededogen, geen kilometer rijzende stammen aan weerszijde van de weg. Kaalslag. Het gezag, (beleid durf ik het niet meer te noemen) staat voor kaalslag. De bomen horen bij de weg. Het zijn de zuurstofproducenten die de kwalijke CO2 uitstoot van verkeer en elektriciteitscentrales afbreken. Weg groen. Er zou in het gemeentebestuur een persoon moeten opstaan die beseft wat veertig jaar groeien betekent. Iemand die begrijpt dat dit zo echt niet kan en meteen laat herplanten. Pasen, het feest van dood EN herrijzenis. Een mooie overpeinzing voor de spreekwoordelijke hoge bomen.

2 maart 2005
Bij mij in de straat woont een klein meisje, Esmee. Zij is geboren toen ik hier kwam wonen. Esmee kwam in januari verdrietig binnenlopen: "m..mm...mammoet weg" zei ze verbolgen. Mammoet is ongeveer het eerste woord dat zij kon spreken. Tja, die is weg en dat was niet zo eenvoudig. Het takelen ging goed, er brak niets, er scheurde niets en het verliep vlot. De mammoet waar zij zo aan was gehecht stond al ruim een jaar bij ons in de tuin langs de weg. De helft van haar leven. Het bijna vijf meter hoge gevaarte hoorde in het straatbeeld, iedere zondag kwamen er wandelaars langs die een stukje om waren gelopen om ernaar te kijken. Bezoekers van het bezoekerscentrum, mensen van de camping, op de fiets, jong en oud. Samen op de foto bij de mammoet. Veel kranten maakten melding van de verhuizing van de mammoet op 17 januari. Goed was te zien op TV Gelderland hoe de chauffeur Gerard van Beemd van SMD uit Rossum het gevaarte met enkele centimeters speling onder de viaducten doorreed. Ook was er radio; Radio Gelderland en ik werd gebeld door de NCRV, of ze mij om kwart over 1 's nachts mochten storen voor een interview in het radioprogramma Casa Luna. Nou vooruit dan, bleef ik wel op. En terwijl ik het programma beluisterde, in afwachting van het telefoontje keek ik nog wat e-mail door. Een vriend uit de Bommelerwaard had mij een inschrijvingsformulier voor een idee bij het logement van de Tweede Kamer, gestuurd. Ik had meteen het idee klaar: een olifant natuurlijk. Wat beschreef het toeval; terwijl ik mijn idee in zond klonk op de radio in hetzelfde programma de persoon die die inschrijving organiseerde! Dat heb ik toen ook maar meteen gezegd. Mijn ontwerp is -nu geen mammoet, maar- 'De Olifant', op ware grootte realistisch weergegeven, materiaal: gewapend beton. Waarom een olifant voor bij het logement van de Tweede Kamer? Politiek is groot, log, machtig, geduldig, grijs, je kunt er niet omheen. Deze mastodont straalt rust, kracht en vastberadenheid uit. Olifanten schijnen ook nog een ijzersterk geheugen te hebben en het zijn heel sociale dieren. Een goede aanleiding voor overpeinzing en relativering voor politici en wat daaromheen loopt. Een aanwinst dus voor het logement. Met zulke grote oren zou je toch goed moeten kunnen luisteren. De politiek maakt van muggen olifanten en gaat soms met olifantspoten door de porseleinkast. Zij moet een olifantenhuid hebben, heeft een staartje en...met die grote snuit blaast ie het verhaaltje (het politieke gebla-bla) uit. Ik kreeg, na inzending van het idee "De Olifant" een e-mail terug, waarin stond: "Iedereen mag stemmen, roep al uw vrienden, kennissen, familie, collega's, zoveel mogelijk mensen op om op uw voorstel te stemmen." En wat gebeurt er nu; van de 548 inschrijvingen staat het idee van de Olifant ergens bovenaan! Maar er is een laatste offensief nodig want de overige 547 concurrenten geven steeds enen in plaats van tienen en dat drukt de score. Als u wilt stemmen kan dat tot en met 21 maart, een maal per voorstel. Surf naar de-dienst.nl en laat een kunstvoorstel op democratische wijze gekozen worden. Dat gaat zelden zo! En stel je voor dat het de olifant wordt, dan kan u er deze zomer weer langs lopen en een foto maken. Of stemt u niet voor uzelf, voor mij of voor het logement van de Tweede Kamer, dan toch voor Esmee?

2 februari 2005
Zoals de waard is vertrouwt ie z'n gasten; oftewel zoals politiek Den Haag is vertrouwt zij haar kiezers. U bent dus niet te vertrouwen en men gelooft u niet meer op uw woord. Als een ambtenaar in functie aan u vraagt hoe u heet en waar u vandaan komt is uw oprechte antwoord niet meer voldoende, zij wil bewijs zien. Iedereen heeft sinds 1januari dit jaar identificatieplicht! Mijn maag draaide zich om toen ik besefte dat het een serieuze wet was geworden. Ausweis bitte! Eigenlijk verwachtte ik een massaal "NEE!" tegen deze tegen het fascisme aanleunende wet. Maar ik hoor niks. En het is nog erger; vrijwel iedereen die ik het vraag heeft daadwerkelijk een identiteitskaart bij zich! Bureaucratische schapen hebben de overhand gekregen. De grens van de tolerantie is overschreden. De volgende stap is een ingebouwde chip. Het is goed voor de staatskas, die identiteitskaartjes van Euro 31,50 per stuk. Trouwens de boete die ervoor staat als je het niet kan tonen liegt er ook niet om. Alleen is het probleem; aan wie en waar naartoe moeten ze die bekeuring sturen als men naam en adres niet zegt? Voorstanders van de identificatieplicht geloven het smoesje dat het zal helpen tegen criminaliteit. Het is de bedoeling dat moordenaars en dieven hun id-kaartje keurig meenemen naar de plaats van misdrijf! Absurd naïef. Voor de criminelen is er weer nieuwe handel: gestolen en vervalste paspoorten, rijbewijzen en id-kaartjes. En zo'n ding kun je makkelijk verliezen. Ik vrees mijn geplastificeerde rommel kwijt te raken op het strand, bij het zwembad, op een sportveld, in een garderobe, in het café of gewoon thuis. Of anders, als ik dergelijk smoelwerk met gemeentestempel dagelijks bij me moet dragen kan het niet anders dan dat het binnen een half jaar volkomen verfomfaaid is. Zo'n vod in je broekzak dat kreukt en vouwt, en als er op geknoeid wordt, en dat kan ik goed, dan kun je na verloop van tijd zeggen dat het mijne waarschijnlijk het identiteitsbewijs van Pablo Picasso is. Om tien identiteitskaartjes te laten maken, voor in het dashbordkastje, in lades, in de jaszak, in de broekzak, in het dorpshuis, op de bouleclub en in het strandhuisje is me te duur en thuisblijven is ook geen optie. Wat nu? Ik overweeg om mijn paspoort en rijbewijs maar naar minister Dommer te sturen zodat ie ze door kan geven aan zijn ambtenaren die mijn identificatiepapieren willen zien. Of als het dan toch per se moet, ontwikkel dan liever een systeem op basis van vingerafdruk. Dat is veel goedkoper, veiliger en vooral handiger. Maar dat gebeurt niet want het gaat helemaal niet om goedkoper, veiliger en handiger maar om het politieke ego en centjes in de kas. Net als een aantal soorten onnodige belastingen en bepaalde strafheffingen. Bijvoorbeeld als je eens een keertje met de verkeersstroom mee enkele kilometers harder rijdt op een racebaan waar blijkt dat je er maar vijftig mag. Het gaat dan niet om verkeersveiligheid maar om geld in het laatje, dat heeft laatst een rechter in Den Bosch tegen mij gezegd. Betalen! Door deze trieste gezagsmentaliteit verandert mijn mentaliteit mee: harder rijden mag voortaan als je maar niet geflitst wordt... hoewel, nu overweeg ik ook om een buitenlandse kentekenplaat op mijn auto te monteren, Grieks of Japans of zo. De eerste twintig jaar dat ik een rijbewijs in bezit had en in oude Amerikaanse bakken reed werd ik gemiddeld 1 keer per week aangehouden. Gezien het statistische feit dat ik het totaalgemiddelde op een mensenleven dat je wordt aangehouden veelvuldig heb overschreden en de magere politiebezetting, een enkele surveillanceauto, is de kans dat ik nog zal worden aangehouden nihil. Maar dan moet ik natuurlijk wel eerst die letters jorisbeton.nl van de auto afpeuteren of een sticker eroverheen plakken: houd afstand, ik rem voor flitskastjes.

5 januari 2005
"Aan de bewoners van het pand..." stond er boven de brief die ik kreeg van de burgemeester en wethouders van de gemeente Maasdriel. Het zal toch niet zo zijn dat ze in het gemeentehuis niet meer weten wie er op mijn adres woont? Dat weten ze doorgaans met gemeentelijke belastingaanslagen wel, hoe zit dat? De brief was ondertekend door de secretaris en de burgemeester. Heel interessant. Er stond in wat er in de gemeente Maasdriel in 2004 gebeurde en wat er in 2005 te gebeuren staat, keurig per kern op alfabetische volgorde. Erg grappig vaak, maar ook triest. Heeft u die brief ook gehad? Waarom hebben de burgemeester en wethouders het dan niet in de krant gezet, dat zou een bom porto bespaard hebben. Schrijf dan een column of zo, dat heeft zijn voordelen. Je kunt als columnist wijzen op de blunders van het door de meerderheid gekozen bestuur. Dat ze toch niet doen wat de meerderheid wenst en dat het daarom ook geen enkele zin heeft om naar goedideeapestaartjemaasdriel te e-mailen, wat in de brief geopperd wordt. Met het schrijven van een column kun je ook je mening ventileren. Of je kunt gericht een doelgroep aanspreken. Ik kan bijvoorbeeld in deze column vragen om vereniging 'Ons Heerewaarden' te steunen en nog even wijzen op de feestelijke bijeenkomst op 8 januari. En ik kan iedereen, speciaal degenen die ons gezin een kaartje hebben gestuurd bij deze een fijn 2005 toewensen. Dat maakt meteen goed dat ik dit jaar zelf geen kaarten heb verstuurd, en zo levert deze onbetaalde column toch wat op. Ook ben ik morgen jarig, (dus hierna moet de leeftijd die boven deze column bij mijn naam staat worden vermeerderd met 1). Kadootjes kunt u afleveren bij mij thuis, of als u verlegen bent, neerzetten onder de olifant. O ja, dat beest, ik moet me nu even richten tot de belastingdienst: hierbij verzoek ik u om uitstel van betaling te verlenen omdat de gemeente Duiven haar bestemmingsplan nog steeds niet gewijzigd heeft (vanwege het plaatsen van de mammoet). Dat had vorig jaar juni gebeurd moeten zijn maar het wordt nu, misschien, over twee weken. Daarna mag u mij ook een nieuwe aanslag sturen want ik heb betreffende aanslag per ongeluk boos verscheurd. Maar het is beter om niet teveel te mopperen en het nieuwe jaar blij tegemoet te zien. Het rampjaar 2004 kan maar beter achter de rug zijn. Als je bedenkt hoe het verschrikkelijk groot verdriet vanwege het enorme aantal slachtoffers in Azië onze pietluttige probleempjes overschaduwt. Tja, de ouders van onze koningin zijn vorig jaar gestorven. En het land stond op z'n kop want er is een bekende Nederlander op laffe wijze vermoord omdat ie een hele bevolkingsgroep generaliseerde waarvan er mannen zijn die het met geiten doen. De mensen die zich daar druk om maken doen het met mieren. Waar zijn we dan mee bezig? Ha, daar zijn ze weer, de koetjes en kalfjes, de dieren. Knijn en van Ebscheuten gaf ik als bijnaam aan de zwart-witte konijnen die onze drie zoontjes sinds september houden. Knijn sprong vrij en vrolijk door de tuin en werd toen plotseling vermoord door de hond B. Piet kreeg toen van zijn Marokkaanse vriendje het dwergkonijn genaamd "Witje" ervoor in de plaats. Opa heeft een luxe kooi voor ze getimmerd dus ze hebben heel gezellig de kerst overleefd. Piet, Lou en Arie hebben democratisch besloten dat Van Ebscheuten eigenlijk Knabbeltje heet. Ze hebben gelijk, en ik reken erop dat zij later ook democratisch besluiten dat Kern eigenlijk Gemeente heet.

1 november 2004
Toen ik een paar maanden geleden werd uitgenodigd om deel te nemen aan dit column-kwartet werd erbij gezegd dat het liever niet meteen weer over de brandweer zou moeten gaan. Geen probleem, dat komt misschien een andere keer wel weer en er stond al snel het stukje over de bouw van de carnavalskar op het scherm. Een leuk neutraal alledaags onderwerp, kon ik op doorborduren... dacht ik. Achteraf zijn er toch mondelinge reacties naar de redactie gegaan van mensen die een hekel aan carnaval hebben. Waarom weet ik niet maar er zal wel iets aan ten grondslag liggen. Mijn excuses als ik u gekwetst heb, ik realiseerde me niet dat er zulke mensen als 'carnavalshaters' bestonden. Erger is het dat ik nu deze column wilde wijden aan de moord op Theo van Gogh en het plan om artikel zeven van de grondwet te veranderen. Dat handelt over de vrijheid van meningsuiting. Dat ik kritiek krijg is prima, maar om de redactie op te zadelen met honderden lastige telefoontjes moest ik maar niet doen. Wat nu? Knippen die tekst. Ah ha, over knippen gesproken, eens per half jaar dan wordt m'n haar onhandig. Het gaat voor m'n ogen hangen, in m'n nek kriebelen en ik hoor minder. Dan moet het eraf. Er zijn mensen die het leuk vinden om naar een kapper te gaan. Een kletspraatje te maken terwijl ze je haar doen, gezellig toch? Ik moet er niet aan denken. Eigenlijk ben ik het beste af als ik het even zelf doe, dat is tien minuten knippen en je bent weer voor een half jaar gered. Zo doe ik dat nu al zo'n vijfentwintig jaar, want daarvóór mocht het lang blijven. Maar als ik dan denk: "zo, daar ben ik weer vanaf." vergis ik me, want dan komt het ergste; de standaard opmerkingen en vragen. Naar de kapper geweest? Ik moet afleren om daar "nee" op te antwoorden want bij "ja" vraagt men door naar degene die het gedaan kan hebben, net zolang totdat je moet toegeven. Je kunt er natuurlijk voor kiezen om iedere maand je haar te knippen zodat het niet opvalt maar dat lijkt mij moeilijker. Dan maar even aanhoren. Na de eerste een tweede en de volgende personen aanwijzen en je bent er zo doorheen. Een van de eerste is meestal het klassieke: "Van de trap gevallen? Soms probeert men er iets leuks van te maken: "met je hoofd tussen de heg gezeten toen de buurman de heg aan het snoeien was?" "Ruzie gehad met een schaar?" Actueel: "Onder een mammoet gekomen?" Of deze, van de biljartclub, is erg creatief: "Oren laten zakken?" Als je bedenkt dat het waar is wat men zegt waarvan je allemaal korter haar krijgt, dan kun je niet eens meer naar buiten. Wind en storm, molens, heggescharen, kettingzagen, pikkende vogels en grazend vee. Koetjes en kalfjes.

3 oktober 2004
Een maand of twee geleden liepen er twee kerels in hemd en korte broek naar m'n schuur toe. Dat ze me iets wilden vragen, was direct duidelijk. Ze hadden de mammoet in de tuin zien staan en dachten met mij de ontwerper van hun volgende praalwagen in Oeteldonk te hebben gevonden. Rood en verhit van de zon en het vakantieleventje op de camping alhier werd er in geur en kleur het succes van hun club op tafel gelegd. Ze hadden met hun praalwagen al vijgentwintig keer gewonnen , maar nu zaten ze zonder ontwerp(er).Omdat het mij een klus lijkt die je, alleen al om dat laatste wapenfeit, op z'n minst goed wilt uitvoeren zou dat de nodige tijd gaan vergen maar uurloon was niet echt de bedoeling en daarom bedankte ik vriendelijk. Ondertussen zijn er in ons buurtje een aantal mensen actief geworden om ook een "kar" te bouwen. De organisatie daarvan bestond voorlopig alleen nog uit een aantal bijeenkomsten, ook wel vergaderingen genoemd. Mijn vrouw, Evelien, vroeg een keer of ik in haar plaats naar die vergadering wilde gaan en daar kreeg ik toen te horen dat zij had gezegd dat ik wel tekeningen zou maken. Zo stond ik dus de twee daarop volgende zaterdagen te lassen aan een kar. Dat waren eerst drie karren. Gekocht bij een boer in Zeeland, daarvan is er eentje bruikbaar gemaakt, verlengd en verbreed en de andere verdwenen in de oud-ijzer container. Behalve de resterende acht wielen. We zouden allemaal een band van een velg afhalen om vervolgens ook die velg met het oud ijzer mee te geven. Goed dan, ik die band te lijf met m'n haakse slijper. Ik dacht nog:"die band rookt behoorlijk", maar de band rookte helemaal niet, het was de haakse slijper die doorbrandde. De stop sloeg er van door. Een halve ochtend, negen gebroken decoupeerzaagjes, twee versleten slijpschijven en een nat hemd later is die band er nog niet af. Ik had natuurlijk even naar de garage kunnen gaan om 'm eraf te laten wippen maar daar kwam het jongste zoontje van een buurman aanlopen: " Mijn papa heeft 'm er al af". Voordat ik het in de gaten had was de klus uitbesteed en die middag kwamen de twee helften van de velg terug; de flensbouten doorgeslepen. Die buurman heeft alvast een pilsje verdient. Carnaval 2005, daar kun je failliet aan gaan. Dus als er nog mensen zijn die kippengaas, vlechstaal, hout, plaatmateriaal of een potje verf hebben staan, er zijn de komende tijd een heleboel 'bouwers' mee gebaat.


vooruit